Kedi Renkleri ve Genetiğinin Arkasındaki Bilim

Tıpkı kedilerin karakterleri gibi özgün olan tüy desen ve renkleri, genetik biliminin en büyüleyici örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Farklı genetik kombinasyonlar ile ortaya çıkan bu büyüleyici renk ve desenler, kedinin cinsiyetine göre değişkenlik gösterebilmektedir.

Sizler için kedilerin tüy ve renk desenlerinin arkasındaki genetik bilimini anlattık!

Kedilerde Renk Genleri

Kedilerin temel renkleri siyah, kırmızı/turuncu ve beyaz olarak kabul edilmektedir. Bu renkler, gen haritasında B (siyah), O (turuncu) ve W (beyaz) genleriyle ifade edilmektedir. Bu genlerin baskınlık durumu ve hangi kromozoma bağlı olduğuna göre kedilerin tüy renkleri ortaya çıkmaktadır.

Örneğin, siyah renk (B geni) baskın bir gen iken, turuncu (O geni) X kromozomun bağlıdır. Bu nedenle, erkek kediler (XY kromozomu) tam turuncu veya tam siyah renk olurken, dişi kediler (XX kromozomu) turuncu-siyah gibi iki farklı rengi taşıyabilmektedir.

Kedilerde Tüy Desenleri

Tıpkı renklerde olduğu gibi, kedilerde tüy desenleri de genetik faktörlere bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.

Tekir deseni: Yaygın olarak karşımıza çıkan tekir desenli kedilerde, tüylerde açık ve koyu bantlar Agouti (A) geni ile oluşmaktadır. Eğer bu gen aktif veya baskın değilse, kedi düz renkli dünyaya gelmektedir.

Alacalı (Calico – Tortie) desen: Alacalı tüy deseni, iki X kromozomundaki farklı genlerin etkileşimi ile oluşmaktadır. Alacalı kediler XX kromozomu taşıdığı için %99’u dişidir.

Çift renk (Bicolor) desen: Çift renk kedilerde sıkça gördüğümüz beyaz lekeler, S geninin varlığıyla ortaya çıkmaktadır. Bu lekeler hem dişi hem de erkek kedilerde görülebilmektedir.

Irklara Özgü Kedi Renkleri

Bazı ırklarda oluşan genetik mutasyon, diğer kedi ırklarından farklı desen ve renklerin oluşmasına yol açabilmektedir.

• Siyam kedisi: Siyam kedilerinde, sıcaklığa duyarlı CS geni bulunmakta, bu nedenle, kulak, pati gibi uç bölgelerde koyu renk tüyler görülmektedir.
• British shorthair: Gri ve mavi tonlara sahip tüyleri ile dikkat çeken bu kedilerde, çekinik d (dilution) geni bulunmaktadır.
• Albino kediler: Tamamen beyaz tüy ve mavi ya da pembe gözlere sahip olan bu kedilerde C geninin bir mutasyonu görülmektedir.

Bunun dışında, mutasyon da dahil olmak üzere çeşitli sebeplere bağlı olarak ortaya çıkabilen nadir varyasyonlar da bulunmaktadır.

• Altın (Amber): Norveç Orman Kedisi gibi bazı kedi ırklarında görülebilen bu özgün renk, kedideki eumelanin pigmentinin azalmasıyla ortaya çıkmaktadır.
• Dumanlı desen: Bu tüy desenine sahip olan kedilerde, her tüyün kökü beyaz, uçları ise renklidir. Bu durum, Inhibitor (I) geni nedeniyle ortaya çıkmaktadır.